Theo Lê Nguyệt

Duy trì cân nặng ổn định giúp phòng ngừa ung thư vú

Kích thước vòng eo lớn. Một số nghiên cứu cho thấy thừa cân hoặc béo phì có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú từ 30 – 60%. Lý do, estrogen được sản xuất trong các tế bào chất béo, khi các tế bào chất béo vượt mức quy định, các estrogen trong cơ thể cũng tăng lên, và nồng độ estrogen cao có thể dẫn đến sự phát triển của khối u.

Một nghiên cứu mới đây của tạp chí British Medical Journal xác định yếu tố quan trọng nhất thúc đẩy tỷ lệ ung thư vú sau mãn kinh của phụ nữ là sự “nở ra” của vòng eo. Nghiên cứu cho thấy béo phì là một trong những nguyên nhân gây ra ung thư vú.

Lười vận động. Duy trì hoạt động thể chất có thể làm giảm nguy cơ ung thư vú. Tác dụng đầu tiên của hoạt động thể chất là chống viêm và tăng cường hệ miễn dịch một cách tự nhiên. Kế đến, hoạt động thể chất có thể làm giảm lượng glucose và insulin trong máu, đồng thời có thể giúp cơ thể phá vỡ estrogen liên quan đến nguy cơ ung thư vú. Nghiên cứu cũng cho thấy ngay cả những phụ nữ có nguy cơ cao mang đột biến BRCA có thể nhận được những phần thưởng đáng ngạc nhiên từ việc tăng cường tập thể dục. Các chuyên gia khuyến cáo mỗi phụ nữ cần dành 1 tiếng trong ngày để thực hiện các bài tập thể dục và thực hiện từ 4-5 lần trong 1 tuần.

Thói quen uống rượu. Một số nghiên cứu đã liên kết giữa việc tiêu thụ quá nhiều rượu với nguy cơ cao bị ung thư vú. Một nghiên cứu được tiến hành năm 2013 tại Mỹ cho thấy những phụ nữ uống rượu quá mức, đặc biệt là trong giai đoạn mang thai lần đầu có thể làm tăng nguy cơ mắc căn bệnh nguy hiểm này.

Chế độ ăn uống. Nghiên cứu cho thấy việc cắt giảm thịt đỏ và tăng cường tiêu thụ thực phẩm từ thực vật có thể kìm hãm sự tăng trưởng của tế bào ung thư. Các loại rau họ cải ngoài công dụng làm giảm viêm còn có tác dụng giúp cân bằng estrogen. Và các thực phẩm có màu đỏ cam rực rỡ, như cà rốt và cà chua phong phú các carotenoid – một chất chống oxy hóa – đã được chứng minh có khả năng hạ thấp nguy cơ ung thư vú. Hạn chế tiêu thụ các loại đường và chất béo cũng có thể giúp bảo vệ đôi gò bồng đảo tránh xa nguy cơ ung thư.

Gen. Phụ nữ mang đột biến gen BRCA1 hoặc BRCA2 có nguy cơ cao phát triển ung thư vú so với những phụ nữ không thừa hưởng những gen khiếm khuyết này. Tuy nhiên, còn có một gen vừa được xác định mới đây cũng có mối quan hệ mật thiết với ung thư vú, đặc biệt là trên những phụ nữ trẻ. Các nhà nghiên cứu đã tìm thấy ở phụ nữ dưới 40 tuổi, đột biến ở gen PALB2 có thể dẫn đến nguy cơ ung thư vú cao hơn 8-9 lần so với phụ nữ ở độ tuổi tương tự mà không có sự đột biến này.

Lịch sử gia đình. Nếu bạn không mang một đột biến gen gây ung thư vú, nhưng nếu có mẹ hay chị gái bị ung thư vú, thì bạn có gấp đôi khả năng bị ung thư vú, theo Hiệp hội Ung thư Mỹ.

Chất độc trong môi trường. Nhiều bằng chứng cho thấy việc tiếp xúc với độc tố nhất định, gây ra các rối loạn nội tiết có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú. Những hóa chất tổng hợp tích tụ trong các tế bào mỡ, và tại nơi đó chúng bắt chước estrogen gây ra các khối u. Theo Womenshealthmag, tác nhân gây rối loạn nội tiết thường gặp là bisphenol A (BPA), một loại nhựa được sử dụng trong các vật dụng gia đình và chất bảo quản trong mỹ phẩm gọi là phthalates.

Ngoài ung thư vú, rượu cũng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư khác. Rượu gây ra 3,6% các loại ung thư trên toàn thế giới, 1,7% ở nữ giới và 5,2% ở nam giới.

TS. Richard Roope – trường Đại học Hoàng gia Anh cho biết: “Mục tiêu của nghiên cứu này là nhấn mạnh sự nguy hiểm của rượu với những phụ nữ có tiền sử gia đình có người mắc bệnh ung thư vú”.

Với những người phụ nữ này, các nhà khoa học khuyên họ nên xem xét về kế hoạch bỏ rượu để đảm bảo họ không phải đối mặt với nguy cơ mắc ung thư vú – căn bệnh khiến nhiều phụ nữ tử vong nhất trong tất cả các dạng bệnh ung thư ở nữ giới.

1. Khi nào thì nên bắt đầu chụp nhũ ảnh thường xuyên?

Theo khuyến cáo, phụ nữ tuổi từ 50 – 74 cần chụp X-quang tuyến vú hai năm một lần. Tuy nhiên, TS. Monica Morrow – Trung tâm Ung thư Kettering Memorial Sloan (New York, Mỹ) cho biết, phụ nữ nên đi chụp nhũ ảnh bắt đầu khi bước sang tuổi 40, bởi vì cách tốt nhất để tìm ra những khối u nhỏ là kiểm tra nhũ ảnh hàng năm.

Tầm soát ung thư vú từ sớm sẽ mang lại nhiều lợi ích, khi phát hiện khối u còn nhỏ, bạn có thể phải phẫu thuật ít hơn, hạn chế trường hợp phải cắt bỏ cả tuyến vú, ít có khả năng lây lan đến các hạch bạch huyết và bạn cũng có thể ít có khả năng phải điều trị bằng hóa xạ trị.

2. Tự kiểm tra vú giúp tầm soát ung thư vú

Không có bằng chứng cho thấy, tự kiểm tra vú có thể làm giảm nguy cơ tử vong do ung thư vú, theo Hiệp hội Ung thư vú Quốc gia Hoa Kỳ. Tuy nhiên, nhiều bác sỹ vẫn khuyên bạn nên kiểm tra vú thường xuyên bởi nó có thể giúp bạn phát hiện những điều bất thường ở vú, chẳng hạn như sự xuất hiện của một cục u ở ngực.

3. Triệu chứng phổ biến của ung thư vú

Các triệu chứng phổ biến nhất của ung thư vú là sự xuất hiện của một khối u không đau trên vú, sưng, kích ứng da, đau ở núm vú, đầu vú tiết dịch. Với phương pháp chụp nhũ ảnh, bạn có thể phát hiện ung thư vú trước khi triệu chứng xuất hiện.

4. Đừng dựa vào yếu tố di truyền

Hơn 85% những phụ nữ bị ung thư vú không có tiền sử gia đình mắc bệnh, mặc dù di truyền là một yếu tố nguy cơ gây ung thư. Đây là điều rất quan trọng trong việc phát hiện sớm bởi có nhiều phụ nữ phát hiện thấy khối u nhưng lại không nghĩ rằng mình mắc bệnh do không có ai trong gia đình từng bị ung thư vú.

Mặc dù di truyền là một yếu tố nguy cơ gây ung thư vú nhưng 85% bệnh nhân lại không hề có người thân trong gia đình mắc bệnh

5. Có nhiều yếu tố nguy cơ gây ra ung thư vú

Tuổi tác là yếu tố nguy cơ lớn nhất gây ra ung thư vú. Ngoài ra, bạn cũng có khả năng mắc ung thư vú nếu bị béo phì, có người thân bị ung thư vú (cụ thể là mẹ, chị em hoặc con gái), mang gene đột biến BRCA1 và BRCA2, bắt đầu có kinh nguyệt trước 12 tuổi, sinh con lần đầu sau tuổi 30, hiếm muộn, mãn kinh muộn, sử dụng liệu pháp hormone, uống rượu…

6. Không phải người phụ nữ nào cũng cần xét nghiệm di truyền

Nếu bạn có người thân, như mẹ hoặc chị em của bạn mang đột biến gene gây ung thư vú (như BRCA1 hoặc BRCA2), cần nói chuyện với bác sỹ về các xét nghiệm di truyền.

7. Kích thước khối u không phản ánh sự nguy hiểm của bệnh

Ngay cả với một khối u nhỏ, điều này không có nghĩa là nó không hề nghiêm trọng. Bằng cách kiểm tra các khối u, các bác sỹ mới có thể xác định được khối u ảnh hưởng tới cơ thể như thế nào.

8. Cắt bỏ tuyến vú không phải là phương pháp điều trị tốt nhất

Mặc dù cắt bỏ tuyến vú là phương pháp loại bỏ một hoặc cả hai vú, được thực hiện để điều trị bệnh ung thư hoặc ngăn ngừa sự phát triển ung thư ở những phụ nữ có nguy cơ cao nhưng TS Morrow cho rằng phương pháp này không phải là tất cả.

“Nhiều người thường nghĩ, nếu bị ung thư vú ở một bên vú, điều an toàn nhất để làm là phải cắt bỏ cả bộ ngực. Trên thực tế, rủi ro bị ung thư vú ở vú bên kia có thể khó xảy ra vì các phương pháp điều trị ung thư vú đều ngăn chặn nguy cơ lây lan của các tế bào ung thư. Vì vậy, phương pháp này chỉ nên thực hiện khi bác sỹ hội chẩn và cho rằng đó là điều cần thiết nhất phải làm”, TS Morrow chia sẻ.

9. Cách giảm nguy cơ ung thư vú

Lối sống lành mạnh có thể làm giảm nguy cơ mắc ung thư vú, đó là có chế độ ăn nhiều rau quả, trái cây có chứa chất chống oxy hóa và chất dinh dưỡng chống ung thư, thường xuyên tập thể dục, giảm thiểu rượu và duy trì một trọng lượng khỏe mạnh.

Kích thước của các tế bào ung thư trong phòng thí nghiệm được điều trị bằng cả progesterone và tamoxifen chỉ phát triển bằng một nửa các tế bào được điều trị bằng tamoxifen. Tiến sỹ Emma Smith của Tổ chức Nghiên cứu Ung thư của Anh cho biết các kết quả ban đầu rất có triển vọng.

Một trong những nhà nghiên cứu, Giáo sư Carlos Caldas từ Đại học Cambridge, trao đổi với BBC News: “Có vẻ như chúng ta đang kiểm soát các khối u tốt hơn, nhưng để chứng minh điều đó phù hợp với những phụ nữ bị ung thư vú, chúng ta cần phải tiếp tục tiến hành thử nghiệm”.