30% bệnh nhân ung thư Việt Nam chết do suy kiệt. (Ảnh minh họa)

Theo thống kê, con số 30% BNUT chết vì suy kiệt cơ thể trước khi chết vì khối ung thư đã phần nào cho thấy tác động xấu của tình trạng sút cân, suy kiệt. Dinh dưỡng lúc này có tác dụng nâng đỡ để người bệnh có đủ sức theo được hết các liệu pháp điều trị nặng nề. Việc xây dựng một chế độ dinh dưỡng hợp lý trước, trong và sau quá trình điều trị đều nhằm đến mục tiêu là tăng cường thể lực cho bệnh nhân. Ăn đúng trước, trong và sau khi điều trị có thể giúp cho bệnh nhân giảm thiểu được những bất lợi do các tác dụng phụ của phương pháp điều trị và giúp bệnh nhân có cảm giác sống khỏe hơn. Để đảm bảo dinh dưỡng hợp lý, người bệnh cần phải ăn uống đầy đủ thực phẩm đảm bảo đủ các nhóm chất: đạm – bột đường – béo – vitamin, khoáng chất – nước.

Theo GS.BS Nguyễn Chấn Hùng, một chế độ ăn nhiều cá, rau, ít thịt, thêm dầu thực vật, uống nhiều nước và vận động, tập thể dục thể thao… sẽ giúp cơ thể đủ chất dinh dưỡng và sức khỏe chống lại ung thư chứ không phải là “cung cấp thêm chất đạm cho khối u” như nhiều người vẫn hằng tưởng. Hơn thế nữa, nên chiều theo khẩu vị của người bệnh, chia nhỏ các bữa ăn để người bệnh dễ hấp thụ dưỡng chất. Người nhà cũng nên khuyên người bệnh chịu khó vận động, ít nằm một chỗ để cơ thể được thoải mái, đầu óc được thư giãn, tránh suy nghĩ quá sẽ giúp cho việc điều trị đạt kết quả cao hơn.

Có một số loại dưỡng chất cần đảm bảo trong bữa ăn hàng ngày đối với bệnh nhân ung thư.

– Đạm: Thịt cung cấp cho cơ thể các loại acid amin (nguyên liệu cấu tạo các loại protein trong cơ thể). Để đảm bảo cung cấp đủ các loại axit amin cần ăn đa dạng các loại thực phẩm, khẩu phần ăn phải cân đối giữa protein động vật và thực vật. Các loại thịt màu trắng như thịt các loại gia cầm sẽ có lợi hơn cho sức khỏe. Cơ thể cũng cần bổ sung thêm các nguồn sắt, kẽm… từ các loại thịt có màu đỏ như thịt lợn nạc, thịt bò… Các loại tôm, cua cá, nhuyễn thể và hải sản. Hơn nữa đây còn là nguồn cung cấp các acid amin và vi chất dinh dưỡng rất quý cho cơ thể.

– Tinh bột: Nên chọn cung cấp từ các loại ngũ cốc còn nguyên hạt (gạo, ngô, lúa mì, hạt lúa mạch), các loại củ (khoai tây, khoai lang, khoai sọ, củ sắn…). Tránh các loại thực phẩm chế biến sẵn chứa đường đơn, gây nhiều tác hại cho cơ thể, đồng thời các chất phụ gia cho thêm vào thực phẩm trong quá trình chế biến và bảo quản cũng là một trong những nhân tố góp phần làm gia tăng tỷ lệ bệnh ung thư.

– Chất béo (Lipid): Là chất cho giá trị năng lượng cao, giúp hình thành cấu trúc tế bào cơ thể. Do đó trong khẩu phần cần phải có một hàm lượng lipid nhất định, trong đó hàm lượng acid béo không no không quá 50% tổng năng lượng.

– Rau quả: Chọn các loại quả tươi sạch, đảm bảo chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm, bảo quản trong điều kiện lạnh, hạn chế làm mất các vitamin trong quá trình chế biến cũng như sơ chế, bảo quản. Rau quả rất có lợi cho sức khỏe do cung cấp các loại vitamin.

Tuy nhiên, theo GS.BS Nguyễn Chấn Hùng, chính các bác sỹ điều trị phải là người tư vấn cho bệnh nhân hiểu về tầm quan trọng của chế độ dinh dưỡng kết hợp với phương pháp điều trị. Có như vậy, người bệnh mới có khả năng chịu đựng và phục hồi trong một quá trình điều trị lâu dài.

Thùy Chi (Theo tư vấn của GS.BS Nguyễn Chấn Hùng, Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam

Một chế độ ăn giàu chất xơ, ít chất béo có thể sẽ giúp giảm nguy cơ ung thư đại tràng và trực tràng. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, mỗi người nên tiêu thụ 20 – 30 g chất xơ mỗi ngày (khoảng 500 g rau xanh và trái cây). Các thực phẩm như ngũ cốc nguyên hạt và bột từ lúa mì, lúa mạch đen, yến mạch… cũng có hàm lượng chất xơ cao.

– Nước ép tỏi: tỏi vốn được coi là loại thực phẩm chống lại ung thư rất hữu hiệu. Nếu thường xuyên ăn tỏi hàng ngày, bạn sẽ không những duy trì được sức khỏe tim mạch ổn định mà còn giảm lượng cholesterol trong máu và tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể.

Nước ép tỏi chống lại ung thư rất hữu hiệu

– Củ nghệ: cũng thuộc một trong số họ nhà tỏi. Không những có tác dụng làm đẹp món ăn, làm món ăn ngon hơn, còn có tác dụng chống oxy hóa và là chất kháng viêm rất tốt.

Nghệ có tác dụng chống oxy hóa và là chất kháng viêm rất tốt

– Họ nhà cải: (cải bruxen, cải xanh, cải bắp, xúp lơ, cải xoăn): các loại rau thuộc họ nhà cải được coi là có chứa thành phần chống ung thư bởi chúng rất giàu các hợp chất bảo vệ như chất chống ung thư sulforaphane.

– Các loại đậu: thường rất giàu chất đậu nành – một loại thuốc nhóm hóa chất hữu cơ được coi là có tác dụng chống lại ung thư.

– Trà xanh: các chất oxy hóa có trong trà xanh chính là tác nhân góp phần làm giảm sự tăng trưởng của các tế bào ung thư và bảo vệ các tế bào khỏe mạnh tránh được những tổn thương không đáng có.

Trà xanh làm giảm sự tăng trưởng của các tế bào ung thư

– Cà chua/nước xốt cà chua: cà chua có chứa nhiều lycopen và chất chống oxy hóa có tác dụng ngăn chặn sự tàn phá của các phân tử có hại có nguồn gốc tự do gây ra đối với các tế bào và các mô trong cơ thể. Các phân tử này bị nghi ngờ là tác nhân làm quá trình ung thư phát triển nhanh hơn. Cà chua còn đặc biệt có tác dụng trong phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt.

– Cam quýt và những loại trái mọng nước: các loại hoa quả này có chứa lượng chất bảo vệ cao, giúp cung cấp các chất chống oxy hóa và có tác dụng cản trở quá trình phát triển ung thư trong cơ thể.

Cam quýt cung cấp các chất chống oxy hóa

– Sô cô la đen: vẫn được coi là sản phẩm chứa nhiều dinh dưỡng tốt cho sức khỏe, đặc biệt là chất polyphenol – một chất chống oxy hóa có thể giúp giảm nguy cơ ung thư phát triển vì nó chống lại những tổn thương các tế bào trong cơ thể do các khối u phát triển gây nên.

– Dầu ô liu: là một trong những loại thực phẩm có chứa các loại chất béo tốt cho sức khỏe, nhất là các chất oxy hóa dạng phytochemical.

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng phù hợp, bạn cần năng vận động, giữ trọng lượng vừa đủ.