Cơ cở khoa học

Có nhiều loại kim RFA, kim chùm là một trong những loại kim thường dùng

Đốt sóng cao tần RFA (radio-frequency ablation) là phương pháp phá hủy nhu mô khối u bằng nhiệt của dòng điện dao động với tần số 200-1200 kHz. Người ta đặt một điện cực ở trung tâm khối u và duy trì nhiệt độ phá hủy từ 60 -100°C. Dòng điện từ máy được truyền vào khối u qua một điện cực dạng kim (needle electrode), dòng sóng radio được truyền vào đầu kim và sinh nhiệt. Nhiệt do ma sát làm khô mô xung quanh dẫn đến làm mất nước trong tế bào và hoại tử đông khối u.

Minh họa hoạt động sinh nhiệt của kim đốt trong khối u

Phương pháp có chỉ định tốt với các khối u nhỏ hơn 3cm. Với các khối u lớn hơn, phải dùng hai kim một điện cực hoặc kim có chùm 3 điện cực. Kết quả theo nhiều tác giả rất khả quan, tuy nhiên phải theo dõi và làm nhiều lần. Hiện nay có xu hướng kết hợp với nút hoá chất động mạch gan.
Hiệu quả và lợi ích

Tùy thuộc vào kích thước của khối u, RFA có thể được thực hiện 1 hay nhiều lần với mục đích hủy toàn bộ khối u. Thông thường, tổn thương có kích thước dưới 3 cm đòi hỏi 1 hoặc 2 lần điều trị, những tổn thương trên 4 cm có thể cần đến 5 hoặc 6 lần điều trị để có được ranh giới an toàn của việc điều trị ung thư (cách bờ khối u ≥1 cm). Việc quyết định điều trị lại cho bệnh nhân khi có bằng chứng còn sót mô ung thư trên hình ảnh chụp cắt lớp điện toán sau 1 tháng. Trong ung thư gan nguyên phát, khi kích thước u nhỏ (<3,5 cm), tỉ lệ sống trung bình sau 1, 3, và 5 năm điều trị RFA tương ứng là 94%, 68%, và 40%. Theo các báo cáo trên thế giới, thủ thuật này rất ít khi gây biến chứng nặng, tỉ lệ biến chứng nhẹ khoảng 2-3%.

Khối HCC trước RFA trên CTscanner

Sau RFA 1.5 giờ, khối u hoại tử

Quy trình thực hiện

Sau khi đã có chẩn đoán xác định là ung thư gan nguyên phát hoặc từ vị trí khác di căn đến, thực hiện các xét nghiệm như một trường hợp chuẩn bị phẫu thuật thông thường, bác sĩ phẫu thuật sẽ đánh giá tình trạng bệnh để xét chỉ định và đưa ra kế hoạch điều trị. Thủ thuật thường được thực hiện trong phòng hình ảnh can thiệp (interventional room) hoặc tại phòng mổ (RFA qua da dưới hướng dẫn của siêu âm, qua nội soi ổ bụng hoặc mổ hở). Thủ thuật được thực hiện qua da, qua nội soi ổ bụng hoặc ngay trong lúc mổ bụng. RFA qua da với an thần nhẹ và gây tê tại chỗ, sau khi rạch một vết nhỏ trên da, kim điện cực được đưa vào vị trí u đã xác định trước dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc chụp điện toán cắt lớp (CT-scan), khi vị trí kim đã chắc chắn (đầu kim đâm xuyên vào khối u khoảng 10 mm), thì kích hoạt máy để sinh nhiệt, thời gian hoạt động của máy khoảng 6 phút. Thời gian thực hiện thủ thuật trung bình cho 1 đợt điều trị kéo dài từ 20 đến 30 phút. Sau thủ thuật bệnh nhân được nằm theo dõi tại phòng hồi sức hoặc hậu phẫu khoảng 6 giờ, dùng thuốc giảm đau, kháng sinh dự phòng và bệnh nhân có thể xuất viện ngay trong ngày.

Đưa điện cực RFA vào khối u gan dưới hướng dẫn siêu âm Đưa điện cực RFA vào khối u gan dưới hướng dẫn CTscanner

Chỉ định

- RFA là một phương pháp điều trị u gan đang được nghiên cứu, và đến nay vẫn chưa có chỉ định rõ ràng. RFA vẫn bị giới hạn ở những bệnh nhân quá chỉ định cắt gan.

- Có ≤4 tổn thương nhỏ (<5 cm) của ung thư gan nguyên phát hoặc u di căn từ ung thư đại trực tràng mà không còn chỉ định phẫu thuật cắt gan.

Nghiên cứu 10 năm về RFA đăng trên tạp chí Am J Gastroenterol tiến hành với 2.982 lượt RFA trên 1.170 bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào gan, với thời gian theo dõi trung bình 38.2 tháng thấy: – Tỷ lệ sống sau 5 và 10 năm là 60,2% và 27,3%; Tỷ lệ tiến triển tại khối u đã RFA sau 5 và 10 năm là 3,2% và 3,2%. – Tỷ lệ tái phát xa (ngoài vị trí khối u đã RFA) sau 5 và 10 năm là 74,8% và 80,8%.

Chống chỉ định

- Bệnh ngoài da vùng thực hiện thủ thuật
– Có bệnh ác tính khác đang tiến triển
– Xơ gan hoặc suy gan nặng
– Tăng áp lực tĩnh mạch cửa hoặc huyết khối tĩnh mạch cửa
– Rối loạn tâm thần
– Dưới 18 tuổi
– Đang mang thai
– Bệnh phổi nặng
– Nhiễm trùng nặng
– Rối loạn đông máu kháng trị
– Tổn thương lớn (>5 cm) (tương đối)
– Nhiều tổn thương (>4 tổn thương) (tương đối)
– U nằm cạnh mạch máu lớn, màng ngoài tim, cơ hoành, hoặc tạng khác (tương đối)

Theo Ths. Bs. Ngô Lê Lâm
Khoa Chẩn đoán Hình ảnh – BV Bạch Mai

Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vừa thực hiện thành công phương pháp mới trong điều trị ung thư gan bằng hạt vi cầu phóng xạ.

GS.TS Mai Trọng Khoa, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu cho biết, hiện nay số lượng người mắc bệnh ung thư gan ở Việt Nam đang có xu hướng tăng cao. Vì vậy, nhu cầu điều trị ung thư gan rất lớn và là thách thức lớn của ngành y tế.

Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã áp dụng thành công phương pháp mới điều trị ung thư gan bằng hạt vi cầu phóng xạ. Đây là kỹ thuật an toàn, hiệu quả điều trị cao. Đã có 3 người bệnh được điều trị bằng kỹ thuật mới đạt kết quả khả quan và ra viện trong tình trạng sức khỏe tốt, không có các tai biến, biến chứng trong và sau quá trình tiến hành kỹ thuật.

“Điều trị ung thư gan bằng hạt vi cầu phóng xạ có kích thước nhỏ, những hạt này sẽ được đưa vào động mạch gan đến đúng vị trí nuôi khối u. Những hạt này phát ra tia bức xạ beta với tên gọi là hạt vi cầu phóng xạ Y-90. Khi hạt vi cầu đến khối u sẽ phát tia phóng xạ và tiêu diệt tế bào ung thư. Tia bức xạ từ hạt vi cầu cũng đồng thời sẽ khiến việc lưu thông dẫn máu vào bị cản trở, nghẽn tắc làm cho khối u bị tiêu diệt. Đây là phương pháp điều trị vi cầu phóng xạ chọn lọc, các tế bào ung thư gan được tiêu diệt chọn lọc nhất, còn các tế bào lành xung quanh được bảo vệ an toàn nhất”, GS.TS Mai Trọng Khoa cho hay.

GS. TS Mai Trọng Khoa cũng khẳng định, đây là kỹ thuật khó, trên thế giới chỉ có một số nước có thể làm được. Ở Việt Nam, hiện có 2 bệnh viện thực hiện thành công là Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu (Bệnh viện Bạch Mai) và Bệnh viện Trung ương Quân đội 108.

Tuy nhiên, để thực hiện phương pháp này cần có sự phối hợp nhiều chuyên ngành về ung thư, y học hạt nhân, điện quang can thiệp… và hệ thống máy móc thiết bị hiện đại. Hiện nay chi phí điều trị bằng phương pháp này khá cao trong khi bảo hiểm y tế vẫn chưa thanh toán.

Theo VOV

Ung thư phổi là căn bệnh nan y với nhiều triệu chứng đa dạng và dễ nhầm lẫn với các bệnh phế quản thông thường.

Triệu chứng của bệnh ung thư phổi tiền phát là những cơn ho khan thường xuyên.

Sau đó, từ ho khan, bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn đầu có thể ho ra đờm, đặc biệt ho nhiều vào lúc gần sáng, đôi khi dính thêm tí máu.

Cũng giống như bệnh lao phổi, ung thư phổi cũng có triệu chứng ho ra máu.

Khi bệnh đã phát triển đến một mức nào đó, người bệnh thường xuyên bị viêm phế quản, viêm phổi dẫn đến suy nhược cơ thể.

Khi các khối u đã chèn ép vào thành phổi, người mắc bệnh ung thư sẽ cảm thấy khó thở, đau ngực.

Giọng nói trở nên khàn đi, thậm chí nói không ra tiếng.

Các triệu chứng do khối u chèn ép vào tĩnh mạch chủ trên: phù mặt, cổ bạnh to, hố trên xương đòn đầy, tĩnh mạch nổi rõ ở cổ, ngực.

Do khối u phổi xâm lấn ra màng phổi gây tràn dịch màng phổi, chẩn đoán xác định dựa vào khám lâm sàng và chụp x quang phổi. Chọc dò khoang màng phổi thấy dịch giúp chẩn đoán chắc chắn.

Một số bệnh nhân có biểu hiện: nửa mặt đỏ, khe mí mắt hẹp, đồng tử nhỏ, nhãn cầu tụt về phía sau.

Theo Diệu Linh

30% bệnh nhân ung thư Việt Nam chết do suy kiệt. (Ảnh minh họa)

Theo thống kê, con số 30% BNUT chết vì suy kiệt cơ thể trước khi chết vì khối ung thư đã phần nào cho thấy tác động xấu của tình trạng sút cân, suy kiệt. Dinh dưỡng lúc này có tác dụng nâng đỡ để người bệnh có đủ sức theo được hết các liệu pháp điều trị nặng nề. Việc xây dựng một chế độ dinh dưỡng hợp lý trước, trong và sau quá trình điều trị đều nhằm đến mục tiêu là tăng cường thể lực cho bệnh nhân. Ăn đúng trước, trong và sau khi điều trị có thể giúp cho bệnh nhân giảm thiểu được những bất lợi do các tác dụng phụ của phương pháp điều trị và giúp bệnh nhân có cảm giác sống khỏe hơn. Để đảm bảo dinh dưỡng hợp lý, người bệnh cần phải ăn uống đầy đủ thực phẩm đảm bảo đủ các nhóm chất: đạm – bột đường – béo – vitamin, khoáng chất – nước.

Theo GS.BS Nguyễn Chấn Hùng, một chế độ ăn nhiều cá, rau, ít thịt, thêm dầu thực vật, uống nhiều nước và vận động, tập thể dục thể thao… sẽ giúp cơ thể đủ chất dinh dưỡng và sức khỏe chống lại ung thư chứ không phải là “cung cấp thêm chất đạm cho khối u” như nhiều người vẫn hằng tưởng. Hơn thế nữa, nên chiều theo khẩu vị của người bệnh, chia nhỏ các bữa ăn để người bệnh dễ hấp thụ dưỡng chất. Người nhà cũng nên khuyên người bệnh chịu khó vận động, ít nằm một chỗ để cơ thể được thoải mái, đầu óc được thư giãn, tránh suy nghĩ quá sẽ giúp cho việc điều trị đạt kết quả cao hơn.

Có một số loại dưỡng chất cần đảm bảo trong bữa ăn hàng ngày đối với bệnh nhân ung thư.

– Đạm: Thịt cung cấp cho cơ thể các loại acid amin (nguyên liệu cấu tạo các loại protein trong cơ thể). Để đảm bảo cung cấp đủ các loại axit amin cần ăn đa dạng các loại thực phẩm, khẩu phần ăn phải cân đối giữa protein động vật và thực vật. Các loại thịt màu trắng như thịt các loại gia cầm sẽ có lợi hơn cho sức khỏe. Cơ thể cũng cần bổ sung thêm các nguồn sắt, kẽm… từ các loại thịt có màu đỏ như thịt lợn nạc, thịt bò… Các loại tôm, cua cá, nhuyễn thể và hải sản. Hơn nữa đây còn là nguồn cung cấp các acid amin và vi chất dinh dưỡng rất quý cho cơ thể.

– Tinh bột: Nên chọn cung cấp từ các loại ngũ cốc còn nguyên hạt (gạo, ngô, lúa mì, hạt lúa mạch), các loại củ (khoai tây, khoai lang, khoai sọ, củ sắn…). Tránh các loại thực phẩm chế biến sẵn chứa đường đơn, gây nhiều tác hại cho cơ thể, đồng thời các chất phụ gia cho thêm vào thực phẩm trong quá trình chế biến và bảo quản cũng là một trong những nhân tố góp phần làm gia tăng tỷ lệ bệnh ung thư.

– Chất béo (Lipid): Là chất cho giá trị năng lượng cao, giúp hình thành cấu trúc tế bào cơ thể. Do đó trong khẩu phần cần phải có một hàm lượng lipid nhất định, trong đó hàm lượng acid béo không no không quá 50% tổng năng lượng.

– Rau quả: Chọn các loại quả tươi sạch, đảm bảo chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm, bảo quản trong điều kiện lạnh, hạn chế làm mất các vitamin trong quá trình chế biến cũng như sơ chế, bảo quản. Rau quả rất có lợi cho sức khỏe do cung cấp các loại vitamin.

Tuy nhiên, theo GS.BS Nguyễn Chấn Hùng, chính các bác sỹ điều trị phải là người tư vấn cho bệnh nhân hiểu về tầm quan trọng của chế độ dinh dưỡng kết hợp với phương pháp điều trị. Có như vậy, người bệnh mới có khả năng chịu đựng và phục hồi trong một quá trình điều trị lâu dài.

Thùy Chi (Theo tư vấn của GS.BS Nguyễn Chấn Hùng, Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam

Virus u nhú ở người (HPV) là một loại virus phổ biến và rất dễ lây, nhiễm trùng đến da và các màng nhầy trong cơ thể người như cổ tử cung, miệng và cổ họng. Có đến 3/4 tư phụ nữ mắc phải virus này trong suốt cuộc đời của họ và một số chủng có thể gây ra ung thư cổ tử cung.

Tuy nhiên các nhà nghiên cứu Mỹ đã phát hiện ra hợp chất tương quan hexose (AHCC) được tìm thấy trong chiết xuất nấm đông cô đóng vai trò trong việc ngăn ngừa các bệnh ung thư liên quan đến HPV.

Trong một nghiên cứu thí nghiệm trên chuột bạch, người ta thấy rằng hợp chất AHCC đã tận diệt virus HPV trong vòng 90 ngày và nó cũng làm giảm tốc độ tăng trưởng khối u cổ tử cung.

AHCC là một thực phẩm bổ sung phổ biến và các nhà nghiên cứu hi vọng rằng nó có thể thay thế được vaccine HPV.

Theo Giáo sư Tiến sĩ Judith Smith của Trung tâm khoa học y tế thuộc trường Đại học Y Khoa Texas cho hay: “Các kết quả nghiên cứu chiết xuất từ nấm rất đáng khích lệ. Nghiên cứu này đã được thực hiện từ năm 2008 cho thấy chiết xuất AHCC có tiềm năng để điều trị các nhiễm trùng HPV. Nó hoạt động như một liệu pháp miễn dịch, sử dụng hệ thống miễn dịch của cơ thể để chống lại bệnh tật”.

Các nghiên cứu trên người và trong phòng thí nghiệm đã chỉ ra AHCC làm tăng số lượng và hoạt động của các tế bào giết tự nhiên (NK) (Một loại tế bào miễn dịch đặc hiệu có chức năng nhận biết và tiêu diệt tế bào ngoại lai), tế bào đuôi gai, tế bào cytokines cho phép cơ thể ứng phó hiệu quả với nhiễm trùng và ngăn chặn sự gia tăng của khối u.

Theo các kết quả xét nghiệm sinh thiết ung thư cổ tư cung thì phát hiện đến 99,7 % có chứa HPV DNA. Một số loại ung thư khác cũng liên quan đến HPV trong đó có 95% bệnh ung thư hậu môn, 60 % bệnh ung thư cổ họng, 65% bệnh ung thư âm đạo, 50% bệnh ung thư âm hộ và 35% bệnh ung thư dương vật.

“AHCC là một chiết xuất phổ biến, dung nạp tốt, bổ sung dinh dưỡng đã được sử dụng trong nhiều thập niên tại Nhật Bản và triển vọng chiết xuất AHCC này có thể được dùng để điều trị các bệnh nhiễm trùng HPV. Chúng tôi đã chứng minh phác đồ kháng retrovirus có thể tiêu diệt thành công nhiễm virus HPV nhưng vẫn cần nghiên cứu thêm nữa bởi một số các loại thuốc còn có tác dụng phụ”, giáo sư tiến sĩ Smith nói.

Những phát hiện này đã được trình bày tại Hội nghị thường niên lần thứ 45 về Ung thư phụ khoa ở Tampa, Florida (Mỹ).

Bệnh nhân ung thư Du Jiani đến từ Philippines, tháng 6 năm ngoái bỗng thấy có hiện tượng ho, đau lưng và các triệu chứng khác, nên đã đến Manila tiến hành làm các xét nghiệm và chụp PET/CT sau đó được chẩn đoán là ung thư phổi biểu mô tuyến, sau nhờ có chồng đọc được bài báo nói về phương pháp mới trong điều trị ung thư của Bệnh viện Ung Bướu Hiện Đại Quảng Châu – Phương pháp can thiệp mạch xâm nhập tối thiểu, nên đã động viên và đi cùng Du Jiani đến Bệnh viện Ung bướu Quảng Châu Trung Quốc, sau khi nhập viện và làm các xét nghiệm bệnh nhân được tiến hành làm phương pháp dao lạnh và miễn dịch sinh học.