Tự nhận biết thay đổi ở vú

Không cần kỹ thuật phức tạp — điều quan trọng là biết vú mình bình thường trông và sờ thế nào.

Mục tiêu của việc tự theo dõi

• Quen với trạng thái bình thường của mình
• Nhận ra khi có thay đổi
• Đi khám sớm khi cần
• Không phải để tự chẩn đoán
• Bổ sung chứ không thay tầm soát

Người quen với cơ thể mình nhận ra thay đổi nhanh hơn bất cứ lịch khám nào.

Khi nào nên nhìn và sờ

• Mỗi tháng một lần là đủ
• Sau kỳ kinh vài ngày với người còn kinh nguyệt
• Một ngày cố định trong tháng với người đã mãn kinh
• Không cần làm quá thường xuyên
• Đều đặn quan trọng hơn kỹ thuật

Chọn cùng một thời điểm mỗi tháng giúp so sánh dễ hơn.

Nhìn trước gương

• Hai tay buông xuôi
• Rồi giơ tay lên cao
• Rồi chống tay vào hông và gồng nhẹ
• Quan sát hình dạng, da và núm vú
• So sánh hai bên

Thay đổi hình dạng khi giơ tay có thể thấy rõ hơn khi buông tay.

Sờ thế nào

• Dùng phần thịt của ba ngón tay giữa
• Đi theo một đường nhất quán để không bỏ sót
• Ép ba mức nông, vừa, sâu
• Khám cả vùng nách và lên tới xương đòn
• Có thể làm khi tắm cho dễ trượt tay

Đi theo một lộ trình cố định hiệu quả hơn là sờ ngẫu nhiên.

Những gì là bình thường

• Mô vú vốn không mịn đều
• Có vùng chắc hơn vùng khác
• Thay đổi theo chu kỳ
• Hai bên không hoàn toàn giống nhau
• Quen dần thì phân biệt được

Cảm giác lổn nhổn nói chung khác với một khối u mới rõ ràng.

Thay đổi cần đi khám

• Khối u mới xuất hiện
• Khối cứng, không di động
• Thay đổi kích thước hoặc hình dạng một bên
• Da lõm hoặc sần như vỏ cam
• Núm vú thụt vào mới xuất hiện
• Tiết dịch bất thường nhất là có máu
• Vết loét hoặc mẩn đỏ không lành

Thay đổi chỉ ở một bên luôn đáng chú ý hơn thay đổi ở cả hai.

Về đau vú

• Đau đơn thuần ít khi là dấu hiệu ung thư
• Thường liên quan chu kỳ hoặc nguyên nhân lành tính
• Nhưng đau kéo dài một chỗ cố định nên đi khám
• Đau kèm khối u cần khám
• Đừng chỉ dựa vào việc có đau hay không

Nhiều người yên tâm sai vì nghĩ ung thư thì phải đau.

Về tiết dịch núm vú

• Dịch trong hoặc có máu ở một bên cần khám
• Tự nhiên chảy đáng chú ý hơn khi nặn ra
• Một số thuốc gây tiết sữa
• Không tự nặn nhiều để kiểm tra
• Nói với bác sĩ về đặc điểm dịch

Dịch chảy tự nhiên ở một bên là điều đáng nói với bác sĩ.

Vùng nách cũng cần chú ý

• Hạch nách có thể sưng
• Sờ thấy hạch mới xuất hiện cần khám
• Nhiều nguyên nhân khác cũng gây sưng hạch
• Hạch kéo dài không giảm đáng chú ý hơn
• Đừng bỏ qua vùng này khi tự khám

Mô vú kéo dài lên vùng nách nên vùng đó là phần của việc tự khám.

Đừng tự theo dõi quá lâu

• Thấy khối u thì đi khám
• Không tự hẹn theo dõi vài tháng
• Phần lớn sẽ là lành tính
• Nhưng phải do bác sĩ xác định
• Chờ đợi chỉ kéo dài lo lắng

Tự theo dõi vài tháng là cách mất thời gian quý mà không giải quyết được gì.

Đừng hoảng khi sờ thấy gì đó

• Phần lớn khối u ở vú là lành tính
• Nang, u xơ tuyến là những nguyên nhân thường gặp
• Đi khám để biết chắc
• Sợ hãi làm người ta trì hoãn
• Trì hoãn mới là điều có hại

Nỗi sợ khiến nhiều người đợi hàng tháng trước khi đi khám.

Người đã mãn kinh

• Mô vú thay đổi theo tuổi
• Không còn thay đổi theo chu kỳ
• Bất cứ thay đổi mới nào cũng đáng chú ý hơn
• Vẫn cần làm tầm soát theo lịch
• Nguy cơ không giảm theo tuổi

Sau mãn kinh, thay đổi mới ở vú đáng chú ý hơn vì không còn dao động theo chu kỳ.

Nam giới cũng nên biết

• Khối u vùng ngực ở nam cần đi khám
• Thường ngay dưới núm vú
• Hiếm nhưng có thật
• Phát hiện muộn vì ít ai nghĩ tới
• Đừng bỏ qua vì giới tính

Một khối u ở ngực nam giới xứng đáng được khám như ở nữ.

Cách nghĩ thực tế

• Mục tiêu là quen với trạng thái bình thường của mình
• Thay đổi chỉ ở một bên đáng chú ý hơn
• Không đau không có nghĩa là không sao
• Thấy khối u thì đi khám chứ đừng tự theo dõi vài tháng
• Tự khám không thay được nhũ ảnh định kỳ

Nội dung này mang tính thông tin chung; mọi thay đổi bất thường cần được bác sĩ khám.

Câu hỏi thường gặp