Khi nhũ ảnh có bất thường — các bước tiếp theo

Cuộc gọi yêu cầu quay lại kiểm tra là một trong những khoảnh khắc đáng sợ nhất, và phần lớn nó kết thúc êm đẹp.

Vì sao có bước gọi lại

• Một vùng trên phim cần nhìn rõ hơn
• Có thể chỉ là mô chồng lên nhau
• Có thể là hình ảnh mới so với lần trước
• Không phải là kết luận
• Là một bước làm rõ

Gọi lại là câu hỏi cần trả lời chứ không phải câu trả lời.

Lần chụp đầu tiên hay bị gọi lại hơn

• Chưa có phim cũ để so sánh
• Mọi đặc điểm đều là mới với người đọc
• Tỷ lệ gọi lại giảm ở những lần sau
• Đây là điều bình thường
• Mang phim cũ giúp giảm khả năng này

Hiểu điều này trước giúp lần chụp đầu tiên bớt căng thẳng hơn.

Về hệ thống phân loại kết quả

• Kết quả nhũ ảnh thường được xếp theo mức
• Từ bình thường tới nghi ngờ cao
• Mỗi mức đi kèm khuyến nghị xử trí
• Mức trung gian nghĩa là cần theo dõi hoặc làm thêm
• Hỏi bác sĩ ý nghĩa mức của mình

Con số phân loại đi kèm một khuyến nghị cụ thể, nên đáng hỏi rõ.

Bước chụp bổ sung

• Chụp thêm góc khác
• Chụp phóng đại vùng cần xem
• Chụp ép khu trú
• Thường làm ngay trong buổi
• Nhiều trường hợp kết thúc ở bước này

Rất nhiều hình ảnh nghi ngờ biến mất khi chụp lại ở góc khác.

Bước siêu âm

• Phân biệt nang và khối đặc
• Nang chứa dịch thường lành tính
• Đánh giá đặc điểm của khối
• Không đau và không dùng tia X
• Thường làm cùng buổi

Phát hiện đó chỉ là một nang dịch thường kết thúc luôn quá trình.

Khi cần sinh thiết

• Khi hình ảnh còn nghi ngờ sau các bước trên
• Lấy một mẫu mô nhỏ để xét nghiệm
• Có nhiều kỹ thuật khác nhau
• Thường dưới hướng dẫn siêu âm hoặc nhũ ảnh
• Là bước cho kết luận chắc chắn

Chỉ mô học mới cho kết luận cuối cùng, hình ảnh chỉ gợi ý.

Sinh thiết diễn ra thế nào

• Gây tê tại chỗ
• Kim được đưa vào dưới hướng dẫn hình ảnh
• Lấy vài mẫu mô nhỏ
• Thường khoảng ba mươi phút tới một giờ
• Về được trong ngày

Cảm giác chính là ép và áp lực chứ không phải đau nhói.

Sau sinh thiết

• Có thể bầm và đau nhẹ vài ngày
• Chườm theo hướng dẫn
• Hạn chế hoạt động nặng theo dặn dò
• Báo ngay nếu chảy máu nhiều hoặc sốt
• Kết quả thường sau vài ngày

Bầm tím sau sinh thiết là chuyện thường và tự hết.

Phần lớn kết quả là lành tính

• Nang
• U xơ tuyến
• Thay đổi sợi bọc
• Sẹo hoặc thay đổi sau chấn thương
• Chỉ một phần kết quả là ung thư

Con đường từ gọi lại tới chẩn đoán ung thư hẹp dần ở mỗi bước.

Khi kết quả là tổn thương cần theo dõi

• Một số tổn thương lành tính nhưng cần theo dõi
• Hẹn chụp lại sau một khoảng thời gian
• Không phải là chưa kết luận được
• Làm đúng hẹn là điều quan trọng nhất
• Ghi lịch ngay

Bỏ lỡ hẹn theo dõi làm mất hết ý nghĩa của bước sinh thiết trước đó.

Giai đoạn chờ đợi

• Là phần khó nhất với nhiều người
• Hỏi rõ thời gian dự kiến
• Giữ nhịp sinh hoạt bình thường
• Chia sẻ với người thân
• Tránh tìm thông tin không kiểm chứng

Biết chính xác ngày nào có kết quả giúp giảm lo hơn mọi lời trấn an.

Đi cùng người thân

• Nhất là ở buổi nhận kết quả
• Giúp nhớ thông tin
• Giúp hỏi thêm
• Hỗ trợ tinh thần
• Sau tin bất ngờ người ta khó nhớ được gì

Hai người nghe cùng lúc luôn nhớ được nhiều hơn một người.

Nếu kết quả là ung thư

• Có thời gian để tìm hiểu lựa chọn
• Hỏi về giai đoạn và đặc điểm khối u
• Hỏi về các phương án điều trị
• Ý kiến thứ hai là hợp lý
• Phát hiện sớm cho nhiều lựa chọn hơn

Rất ít quyết định trong ung thư vú phải đưa ra ngay trong cùng ngày.

Giữ toàn bộ hồ sơ

• Phim và bản đọc
• Kết quả siêu âm
• Kết quả giải phẫu bệnh
• Sắp theo thời gian
• Cần cho mọi bước sau và cho ý kiến thứ hai

Hồ sơ đầy đủ là thứ giúp mọi cuộc trao đổi tiếp theo nhanh và đúng hơn.

Cách nghĩ thực tế

• Gọi lại là bước làm rõ chứ không phải kết luận
• Lần chụp đầu tiên hay bị gọi lại hơn
• Phần lớn trường hợp kết thúc bằng kết luận lành tính
• Chỉ mô học mới cho kết luận chắc chắn
• Làm đúng hẹn theo dõi quan trọng như bước sinh thiết

Nội dung này mang tính thông tin chung; kết quả cụ thể phải do bác sĩ giải thích.

Câu hỏi thường gặp