Nói với gia đình và nơi làm việc

Sau khi tiếp nhận tin cho chính mình, việc tiếp theo là quyết định kể cho ai và kể thế nào.

Quyền quyết định là của mình

• Đây là thông tin y tế riêng tư
• Nói với ai là lựa chọn của mình
• Nói bao nhiêu cũng vậy
• Có thể thay đổi quyết định theo thời gian
• Không ai có quyền ép kể

Không cần thấy có lỗi vì chưa muốn kể với ai đó.

Nói với bạn đời

• Chọn lúc yên tĩnh và có thời gian
• Nói thẳng và rõ
• Cho họ thời gian phản ứng
• Họ cũng cần xử lý cảm xúc của mình
• Cùng nhau lên kế hoạch cho bước tiếp theo

Người thân cũng trải qua một cú sốc riêng của họ.

Nói với con cái

• Điều chỉnh theo lứa tuổi
• Dùng từ đơn giản và chính xác
• Trẻ thường cảm nhận được có chuyện gì đó
• Không biết gì làm trẻ tưởng tượng điều tệ hơn
• Trấn an rằng đây không phải lỗi của trẻ

Trẻ nhỏ thường lo rằng mình đã làm gì sai gây ra chuyện này.

Những gì trẻ cần biết

• Có chuyện gì đang xảy ra
• Điều đó ảnh hưởng tới sinh hoạt ra sao
• Ai sẽ chăm sóc trẻ
• Bệnh này không lây
• Trẻ có thể hỏi bất cứ lúc nào

Biết ai sẽ đón mình đi học thường là mối quan tâm lớn nhất của trẻ.

Nói với cha mẹ lớn tuổi

• Nhiều người ngại làm cha mẹ lo
• Cân nhắc sức khoẻ của họ
• Có thể nhờ người thân khác cùng nói
• Cho thông tin từng phần nếu cần
• Đây là lựa chọn cá nhân

Không có nghĩa vụ phải kể mọi chi tiết cho mọi người thân.

Nói với bạn bè

• Chọn một vài người gần gũi
• Cho họ biết mình cần gì cụ thể
• Nhiều người muốn giúp mà không biết giúp gì
• Đề nghị việc cụ thể dễ hơn lời chung chung
• Không cần thông báo rộng

Người muốn giúp thường mừng khi được giao một việc cụ thể.

Nhờ một người làm đầu mối

• Cập nhật thông tin cho người khác
• Mình không phải kể lại nhiều lần
• Giảm mệt mỏi rõ rệt
• Có thể dùng một nhóm tin nhắn
• Đây là cách nhiều người thấy hiệu quả

Kể lại câu chuyện của mình nhiều lần trong ngày là việc rất tốn sức.

Khi chưa muốn nói

• Hoàn toàn được phép
• Có thể nói hôm nay tôi chưa muốn bàn chuyện đó
• Không cần giải thích lý do
• Đặt ranh giới là việc lành mạnh
• Người thân sẽ hiểu

Một câu từ chối lịch sự là đủ, không cần biện minh.

Khi nơi làm việc cần biết

• Khi cần nghỉ hoặc điều chỉnh công việc
• Khi cần đi khám thường xuyên
• Khi công việc ảnh hưởng tới sức khoẻ
• Chỉ nói mức cần thiết
• Không bắt buộc kể chi tiết y tế

Có thể xin điều chỉnh công việc mà không kể chi tiết chẩn đoán.

Chuẩn bị cho cuộc nói chuyện ở cơ quan

• Biết trước mình cần gì
• Ví dụ lịch linh hoạt hay giảm khối lượng
• Tìm hiểu quy định nghỉ ốm
• Hỏi bộ phận nhân sự về quyền lợi
• Xin giấy tờ y tế cần thiết

Đi vào cuộc nói chuyện với một đề nghị cụ thể hiệu quả hơn nhiều.

Về việc tiếp tục làm việc

• Nhiều người vẫn làm việc trong quá trình điều trị
• Công việc cho cảm giác bình thường
• Khả năng khác nhau theo từng người và từng giai đoạn
• Không có lựa chọn đúng cho mọi người
• Điều chỉnh theo thực tế

Với nhiều người, giữ được công việc là cách giữ lại một phần cuộc sống bình thường.

Khi nhận được lời khuyên không mong muốn

• Nhiều người sẽ kể chuyện và mách phương pháp
• Phần lớn xuất phát từ ý tốt
• Không cần tranh luận
• Có thể nói tôi sẽ hỏi bác sĩ về điều đó
• Không thử phương pháp chưa kiểm chứng

Một câu trả lời trung tính giúp kết thúc cuộc trò chuyện mà không làm mất lòng ai.

Tìm hỗ trợ ngoài gia đình

• Nhóm hỗ trợ người bệnh
• Tư vấn tâm lý
• Nhân viên công tác xã hội tại bệnh viện
• Người cùng hoàn cảnh hiểu theo cách khác
• Hỏi bệnh viện về nguồn hỗ trợ sẵn có

Nói chuyện với người từng trải qua điều tương tự có giá trị riêng.

Cách nghĩ thực tế

• Nói với ai và nói bao nhiêu là quyền của mình
• Trẻ em thường tưởng tượng điều tệ hơn sự thật
• Nhờ một người làm đầu mối để đỡ phải kể lại nhiều lần
• Ở cơ quan chỉ cần nói mức đủ để xin điều chỉnh
• Đặt ranh giới với lời khuyên không mong muốn là việc lành mạnh

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy tìm hỗ trợ chuyên môn khi thấy cần.

Câu hỏi thường gặp