Chuẩn bị cho buổi khám tầm soát

Buổi khám thường ngắn, và phần lớn giá trị của nó được quyết định trước khi bước vào phòng.

Chuẩn bị giấy tờ

• Kết quả các lần tầm soát trước
• Kết quả xét nghiệm gần đây
• Phim và đĩa hình ảnh nếu có
• Giấy ra viện nếu từng nằm viện
• Giấy tờ bảo hiểm

Kết quả cũ để so sánh nhiều khi có giá trị hơn một xét nghiệm mới.

Danh sách thuốc

• Tất cả thuốc đang dùng
• Cả thuốc không kê đơn
• Cả thực phẩm chức năng và thảo dược
• Chụp ảnh hộp thuốc là cách nhanh nhất
• Một số thuốc ảnh hưởng tới kết quả xét nghiệm

Chụp ảnh các hộp thuốc nhanh hơn và chính xác hơn việc cố nhớ tên.

Bản ghi tiền sử gia đình

• Ai mắc ung thư gì và ở tuổi nào
• Bên nội hay bên ngoại
• Cập nhật nếu có thay đổi
• Viết ra giấy trước
• Thông tin này ảnh hưởng trực tiếp tới kế hoạch

Viết sẵn ra giấy tránh việc quên mất trong lúc khám.

Viết ra câu hỏi của mình

• Ghi trước ở nhà
• Sắp theo thứ tự quan trọng
• Ba tới năm câu là vừa
• Đưa ra ngay đầu buổi khám
• Dễ quên nếu không viết

Nói ngay từ đầu rằng mình có vài câu hỏi giúp bác sĩ sắp xếp thời gian.

Những câu nên hỏi

• Ở tuổi và tình trạng của tôi nên tầm soát những gì
• Bao lâu làm lại một lần
• Cần chuẩn bị gì trước xét nghiệm
• Khi nào có kết quả và ai báo cho tôi
• Nếu bất thường thì bước tiếp theo là gì

Câu hỏi về việc ai sẽ báo kết quả thường bị bỏ sót và gây rắc rối nhiều nhất.

Chuẩn bị theo từng loại xét nghiệm

• Một số cần nhịn ăn
• Một số cần chuẩn bị ruột từ hôm trước
• Một số nên tránh ngày hành kinh
• Một số cần ngừng một số thuốc theo chỉ định
• Hỏi rõ ngay khi đặt lịch

Chuẩn bị sai thường phải hoãn và làm lại từ đầu.

Nói thật về triệu chứng

• Nếu đang có triệu chứng thì phải nói
• Điều đó đổi hướng từ tầm soát sang chẩn đoán
• Đừng ngại kể chi tiết
• Kể cả những điều thấy ngại
• Thông tin thiếu dẫn tới hướng xử lý sai

Một triệu chứng không được nói ra có thể khiến cả buổi khám đi sai hướng.

Về thói quen sinh hoạt

• Hút thuốc và lượng hút
• Rượu bia
• Nghề nghiệp và tiếp xúc hoá chất
• Đây là thông tin đánh giá nguy cơ
• Nói thật giúp có kế hoạch đúng

Thông tin này để tính nguy cơ chứ không phải để phán xét ai.

Đi cùng người thân

• Giúp nhớ thông tin
• Giúp hỏi thêm câu mình quên
• Hỗ trợ khi nghe tin không mong muốn
• Nhất là với buổi khám quan trọng
• Hai người nhớ tốt hơn một

Sau một tin bất ngờ, người ta thường không nhớ được gì bác sĩ nói tiếp.

Ghi chép trong buổi khám

• Ghi lại điều bác sĩ dặn
• Ghi tên xét nghiệm được chỉ định
• Ghi lịch hẹn tiếp theo
• Xin phép ghi âm nếu cần
• Hỏi lại nếu chưa rõ

Hỏi lại một câu trong phòng khám dễ hơn nhiều so với gọi điện lại sau đó.

Trước khi ra về

• Xác nhận đã hiểu bước tiếp theo
• Biết khi nào và ở đâu làm xét nghiệm
• Biết khi nào có kết quả
• Biết liên hệ ai nếu có thắc mắc
• Nhắc lại tóm tắt cho bác sĩ nghe

Nhắc lại tóm tắt bằng lời của mình là cách kiểm tra đã hiểu đúng chưa.

Theo dõi kết quả

• Ghi ngày dự kiến có kết quả vào lịch
• Chủ động liên hệ nếu quá hẹn
• Không nghe tin không có nghĩa là bình thường
• Kết quả có thể thất lạc
• Lưu lại bản sao cho mình

Giả định không tin tức là tin tốt là sai lầm gây chậm trễ nhiều nhất.

Giữ hồ sơ có hệ thống

• Một kẹp giấy hoặc thư mục điện thoại
• Sắp theo thời gian
• Ghi rõ loại xét nghiệm và ngày
• Dễ tìm khi cần
• Tránh làm lại không cần thiết

Chụp ảnh mọi kết quả và để trong một thư mục là cách tối thiểu mà hiệu quả.

Đặt lịch lần sau ngay

• Đặt trước khi ra về nếu được
• Hoặc đặt nhắc trên điện thoại
• Nhắc trước vài tuần
• Quên lịch là lý do bỏ tầm soát phổ biến nhất
• Hệ thống nhắc quan trọng hơn trí nhớ

Khoảng cách giữa hai lần tầm soát thường tính bằng năm nên trí nhớ không đủ tin cậy.

Cách nghĩ thực tế

• Mang kết quả cũ và danh sách thuốc
• Viết câu hỏi ra giấy trước khi đi
• Nói thật về triệu chứng và thói quen
• Không nghe tin không có nghĩa là kết quả bình thường
• Đặt nhắc cho lần tầm soát sau ngay hôm nay

Nội dung này mang tính thông tin chung; hướng dẫn chuẩn bị cụ thể do cơ sở y tế cung cấp.

Câu hỏi thường gặp