Dấu hiệu tiêu hoá không nên bỏ qua

Điều khiến bệnh này hay được phát hiện muộn không phải vì nó không có dấu hiệu, mà vì dấu hiệu dễ bị giải thích bằng thứ khác.

Đi ngoài ra máu

• Máu đỏ tươi hoặc lẫn trong phân
• Phân đen như bã cà phê
• Cả hai đều cần đi khám
• Không tự gán cho trĩ
• Nhất là khi mới xuất hiện hoặc thay đổi tính chất

Phân đen bất thường là dấu hiệu chảy máu ở đoạn cao hơn và cần được khám.

Vì sao không nên tự gán cho trĩ

• Trĩ rất phổ biến nên dễ đổ lỗi
• Có trĩ không loại trừ tổn thương khác
• Hai thứ có thể cùng tồn tại
• Chỉ nội soi mới xác định được
• Đây là nguyên nhân chậm trễ thường gặp nhất

Rất nhiều ca chẩn đoán muộn bắt đầu bằng câu chắc là trĩ thôi.

Thay đổi thói quen đại tiện

• Tiêu chảy kéo dài
• Táo bón mới xuất hiện
• Xen kẽ hai tình trạng
• Phân dẹt hoặc nhỏ hơn bình thường
• Kéo dài nhiều tuần là đáng khám

Điều đáng chú ý là sự thay đổi so với bình thường của chính mình.

Cảm giác đi không hết

• Vừa đi xong vẫn thấy mót
• Cảm giác còn gì đó trong trực tràng
• Kéo dài và không giải thích được
• Là triệu chứng đáng chú ý
• Nên nói rõ với bác sĩ

Đây là triệu chứng nhiều người thấy khó mô tả nên thường bỏ qua.

Đau bụng kéo dài

• Đau quặn từng cơn
• Đầy chướng kéo dài
• Không liên quan bữa ăn theo mẫu hình quen thuộc
• Không đỡ với các biện pháp thông thường
• Kéo dài nhiều tuần thì nên khám

Triệu chứng mới xuất hiện và kéo dài đáng chú ý hơn triệu chứng đã có từ lâu.

Sụt cân không chủ đích

• Giảm cân mà không thay đổi ăn uống hay vận động
• Là dấu hiệu cảnh báo chung
• Nhiều bệnh gây sụt cân
• Luôn là lý do đi khám
• Không phải tin vui

Sụt cân không chủ đích là một trong những dấu hiệu cần khám sớm nhất.

Mệt mỏi và thiếu máu

• Chảy máu rỉ rả gây thiếu sắt
• Biểu hiện là mệt, xanh xao, khó thở khi gắng sức
• Xét nghiệm máu phát hiện được
• Thiếu máu thiếu sắt không rõ nguyên nhân cần tìm nguồn chảy máu
• Đây là lý do bác sĩ chỉ định nội soi

Thiếu máu thiếu sắt ở nam giới và phụ nữ đã mãn kinh luôn cần tìm nguyên nhân.

Triệu chứng ở người trẻ

• Số ca ở người trẻ có xu hướng tăng
• Tuổi trẻ không loại trừ bệnh
• Triệu chứng hay bị gán cho nguyên nhân lành tính
• Chẩn đoán thường muộn hơn ở nhóm này
• Kiên trì nếu triệu chứng không hết

Người trẻ có triệu chứng kéo dài nên kiên trì yêu cầu được tìm nguyên nhân.

Cách mô tả triệu chứng với bác sĩ

• Bắt đầu từ khi nào
• Tần suất và mức độ
• Có thay đổi theo thời gian không
• Màu sắc và tính chất phân
• Có sụt cân hay mệt kèm theo không

Mốc thời gian bắt đầu là thông tin bác sĩ cần nhất và cũng hay bị quên nhất.

Ghi nhật ký triệu chứng

• Ghi ngày và đặc điểm
• Ghi số lần đi ngoài
• Ghi có máu hay không
• Mang theo khi đi khám
• Hữu ích hơn nhiều so với cố nhớ

Một tờ ghi chép hai tuần nói được nhiều hơn một câu mô tả chung chung.

Đừng ngại nói

• Đây là chủ đề nhiều người ngại
• Nhân viên y tế hỏi chuyện này hàng ngày
• Thông tin thiếu dẫn tới hướng xử lý sai
• Nói cụ thể và thẳng thắn
• Sự ngại ngùng gây chậm trễ thật

Sự ngại nói về vấn đề tiêu hoá là nguyên nhân chậm trễ có thể khắc phục được.

Khi đã được khám mà không đỡ

• Quay lại nếu triệu chứng kéo dài
• Nói rõ đã điều trị gì mà không hết
• Hỏi về việc cần làm thêm xét nghiệm gì
• Ý kiến thứ hai là hợp lý
• Đừng bỏ cuộc sau một lần khám

Triệu chứng không đỡ sau điều trị là lý do chính đáng để quay lại.

Triệu chứng và tầm soát là hai việc

• Có triệu chứng thì đi khám ngay
• Không chờ tới lịch tầm soát
• Không dùng xét nghiệm phân để thay khám
• Kết quả tầm soát cũ không giải thích triệu chứng mới
• Hai con đường khác nhau

Một kết quả tầm soát bình thường năm ngoái không nói gì về triệu chứng hôm nay.

Cách nghĩ thực tế

• Có trĩ không loại trừ tổn thương khác
• Thay đổi đại tiện kéo dài nhiều tuần là lý do đi khám
• Sụt cân không chủ đích luôn cần khám
• Thiếu máu thiếu sắt không rõ nguyên nhân cần tìm nguồn chảy máu
• Tuổi trẻ không phải lý do bỏ qua triệu chứng

Nội dung này mang tính thông tin chung; mọi triệu chứng kéo dài cần được bác sĩ khám.

Câu hỏi thường gặp