Nỗi ngại quanh việc này lớn hơn nhiều so với bản thân quy trình.
Đặt lịch
- Tránh ngày đang hành kinh
- Hỏi cơ sở về thời điểm phù hợp
- Có thể xin nhân viên nữ
- Chọn giờ không vội
- Hỏi trước về chi phí nếu cần
Được chọn thời điểm và người thực hiện làm buổi khám dễ chịu hơn nhiều.
Chuẩn bị trước
- Tránh quan hệ trong khoảng thời gian được dặn
- Tránh đặt thuốc âm đạo
- Không thụt rửa
- Mặc đồ dễ thay
- Hỏi rõ dặn dò cụ thể khi đặt lịch
Những thứ này có thể ảnh hưởng tới chất lượng mẫu và làm phải lấy lại.
Khi tới nơi
- Điền thông tin
- Nói về kỳ kinh gần nhất
- Nói nếu đang có triệu chứng
- Nói nếu đang mang thai hoặc nghi ngờ
- Kể tiền sử các lần trước
Triệu chứng đang có sẽ đổi cách tiếp cận của bác sĩ nên phải nói rõ.
Quy trình
- Nằm trên bàn khám
- Một dụng cụ mỏ vịt được đưa vào để quan sát cổ tử cung
- Dùng bàn chải nhỏ hoặc que lấy tế bào
- Mẫu được cho vào dung dịch bảo quản
- Toàn bộ thường chỉ vài phút
Phần lấy mẫu thực tế chỉ mất vài giây.
Cảm giác thực tế
- Cảm giác tức và khó chịu
- Hơi lạnh khi dụng cụ được đưa vào
- Có thể hơi nhói khi lấy mẫu
- Không kéo dài
- Nói ngay nếu đau nhiều
Thở chậm và thả lỏng cơ vùng chậu làm quá trình dễ chịu hơn.
Cách giảm khó chịu
- Thở sâu và đều
- Thả lỏng vai và hông
- Nói với nhân viên nếu cần dừng
- Xin dụng cụ cỡ nhỏ hơn nếu từng khó chịu nhiều
- Yêu cầu giải thích từng bước nếu muốn
Biết trước mỗi bước sắp làm gì giúp cơ thể bớt căng.
Nếu đã từng có trải nghiệm khó
- Nói trước với nhân viên y tế
- Có thể có cách điều chỉnh
- Đi cùng người thân nếu muốn
- Đây là điều nhân viên y tế hiểu và tôn trọng
- Đừng vì thế mà bỏ hẳn tầm soát
Nói ra một lần thường thay đổi hoàn toàn trải nghiệm những lần sau.
Sau khi lấy mẫu
- Về được ngay
- Có thể ra ít máu hoặc dịch hồng một hai ngày
- Dùng băng vệ sinh hàng ngày nếu cần
- Sinh hoạt bình thường
- Liên hệ y tế nếu ra máu nhiều hoặc sốt
Ra chút máu sau khi lấy mẫu là chuyện bình thường và tự hết.
Về kết quả
- Thường sau một tới vài tuần
- Hỏi rõ khi nào và ai báo
- Xin bản sao kết quả
- Lưu vào hồ sơ của mình
- Chủ động liên hệ nếu quá hẹn
Không nghe tin không có nghĩa là kết quả bình thường.
Hiểu bản kết quả của mình
- Xem có ghi loại xét nghiệm nào đã làm
- Xem có kèm xét nghiệm HPV không
- Xem phần kết luận và khuyến nghị
- Xem hẹn lần sau là khi nào
- Hỏi bác sĩ nếu có chỗ chưa rõ
Phần khuyến nghị ở cuối tờ kết quả là chỗ quan trọng nhất cần đọc kỹ.
Khi mẫu không đạt
- Đôi khi mẫu không đủ tế bào để đọc
- Được hẹn lấy lại
- Không có nghĩa là có vấn đề
- Khá thường gặp
- Đi lấy lại đúng hẹn
Mẫu không đạt là vấn đề kỹ thuật chứ không phải phát hiện gì.
Khi đang mang thai
- Vẫn lấy mẫu được trong nhiều trường hợp
- Báo cho nhân viên y tế biết
- Cách lấy mẫu có thể điều chỉnh
- Ra chút máu sau đó vẫn có thể xảy ra
- Theo hướng dẫn của bác sĩ sản khoa
Mang thai không tự động là lý do hoãn nhưng phải để bác sĩ quyết định.
Về tự lấy mẫu
- Một số nơi có phương án tự lấy mẫu xét nghiệm HPV
- Giúp người ngại khám tiếp cận được
- Không thay hoàn toàn khám phụ khoa
- Hỏi bác sĩ xem có phù hợp không
- Kết quả bất thường vẫn cần khám tiếp
Phương án này giải quyết đúng rào cản lớn nhất với nhiều người.
Kết hợp với khám phụ khoa
- Thường làm cùng buổi
- Tiết kiệm thời gian
- Bác sĩ khám thêm các vấn đề khác
- Cơ hội hỏi về sức khoẻ sinh sản
- Chuẩn bị câu hỏi trước
Buổi khám này là cơ hội hỏi những điều khác mà thường ngại hỏi.
Đặt lịch cho lần sau
- Ghi ngay vào lịch
- Khoảng cách tính bằng năm nên dễ quên
- Đặt nhắc trước vài tuần
- Lưu kết quả cùng chỗ
- Quên lịch là lý do bỏ tầm soát phổ biến nhất
Đặt nhắc ngay hôm nay giải quyết được lý do bỏ lỡ phổ biến nhất.
Cách nghĩ thực tế
- Toàn bộ quy trình thường chỉ vài phút
- Tránh ngày hành kinh và các dặn dò trước khi lấy mẫu
- Nói ngay nếu đau nhiều, có cách điều chỉnh
- Ra chút máu sau đó là bình thường
- Mẫu không đạt là vấn đề kỹ thuật, đi lấy lại đúng hẹn
Nội dung này mang tính thông tin chung; quy trình cụ thể do cơ sở y tế hướng dẫn.
Câu hỏi thường gặp
Lấy mẫu có đau không?
Phần lớn người thấy khó chịu và hơi tức chứ không đau. Quá trình chỉ kéo dài vài phút. Nếu đau nhiều, hãy nói ngay với nhân viên y tế.
Cần chuẩn bị gì trước khi đi?
Nên tránh quan hệ, đặt thuốc âm đạo và thụt rửa trong khoảng thời gian trước khi lấy mẫu theo dặn dò của cơ sở. Tránh đi vào ngày đang hành kinh.
Đang hành kinh có làm được không?
Thường nên tránh vì máu có thể ảnh hưởng tới chất lượng mẫu. Hãy hỏi cơ sở khi đặt lịch để chọn thời điểm phù hợp.
Sau khi lấy mẫu có sao không?
Có thể ra ít máu hoặc dịch hồng trong một hai ngày, đó là chuyện thường. Ra máu nhiều, đau nhiều hoặc sốt thì cần liên hệ cơ sở y tế.