Viêm gan B — nhiễm mạn và theo dõi lâu dài

Nhiều người mang vi rút này cả đời mà không biết, và điều đó chỉ thay đổi được bằng một lần xét nghiệm.

Vi rút viêm gan B

• Tấn công tế bào gan
• Có thể gây nhiễm cấp rồi khỏi
• Hoặc chuyển thành nhiễm mạn
• Nhiễm ở tuổi nhỏ dễ thành mạn hơn
• Nhiễm mạn thường không có triệu chứng

Tuổi lúc nhiễm ảnh hưởng lớn tới khả năng bệnh trở thành mạn tính.

Vì sao cần theo dõi dù khoẻ

• Gan có thể tổn thương âm thầm
• Xơ gan hình thành dần
• Ung thư gan có thể xuất hiện
• Triệu chứng chỉ đến khi đã muộn
• Theo dõi là cách duy nhất biết sớm

Cảm giác hoàn toàn bình thường là điều rất phổ biến ở người nhiễm mạn.

Theo dõi gồm những gì

• Xét nghiệm men gan
• Đo tải lượng vi rút
• Đánh giá mức xơ hoá gan
• Siêu âm gan định kỳ
• Theo lịch của bác sĩ chuyên khoa

Các chỉ số này cùng nhau cho biết vi rút đang ở trạng thái nào.

Không phải ai cũng cần điều trị

• Tuỳ mức độ hoạt động của vi rút
• Tuỳ mức tổn thương gan
• Nhiều người chỉ cần theo dõi
• Trạng thái có thể thay đổi theo thời gian
• Đây là lý do phải theo dõi liên tục

Không cần điều trị lúc này không có nghĩa là không bao giờ cần.

Về thuốc điều trị

• Có thuốc kiểm soát vi rút hiệu quả
• Thường phải dùng lâu dài
• Giảm nguy cơ xơ gan và ung thư gan
• Không tự ngừng thuốc
• Mọi chỉ định do bác sĩ chuyên khoa quyết định

Tự ngừng thuốc có thể gây bùng phát bệnh nên đây là điều tuyệt đối không tự làm.

Tầm soát ung thư gan ở người nhiễm

• Một số nhóm cần tầm soát ngay cả khi chưa xơ gan
• Tuỳ tuổi, giới và tiền sử gia đình
• Siêu âm định kỳ khoảng cách tính bằng tháng
• Không bỏ lịch
• Bác sĩ xác định nhóm cụ thể

Đây là một trong ít trường hợp cần tầm soát trước cả khi có xơ gan.

Đường lây truyền

• Từ mẹ sang con khi sinh
• Qua máu và dịch cơ thể
• Dùng chung kim tiêm
• Quan hệ tình dục không bảo vệ
• Dụng cụ xăm và làm móng không tiệt trùng

Lây từ mẹ sang con là con đường quan trọng nhất ở nhiều nơi.

Không lây qua đường nào

• Ăn uống chung
• Ôm, bắt tay
• Ho, hắt hơi
• Dùng chung nhà vệ sinh
• Hiểu đúng giúp giảm kỳ thị

Kỳ thị dựa trên hiểu sai đường lây gây tổn thương không cần thiết.

Bảo vệ người trong nhà

• Xét nghiệm cho người thân
• Tiêm vắc xin cho người chưa có miễn dịch
• Không dùng chung bàn chải và dao cạo
• Che vết thương hở
• Xử lý dụng cụ dính máu cẩn thận

Tiêm vắc xin cho người trong nhà là biện pháp bảo vệ hiệu quả nhất.

Về vắc xin

• Có vắc xin hiệu quả cao
• Nằm trong chương trình tiêm chủng ở nhiều nơi
• Người lớn chưa tiêm vẫn tiêm được
• Cần hoàn thành đủ số mũi
• Hỏi bác sĩ về lịch tiêm

Đây là một trong những vắc xin phòng ung thư hiệu quả nhất hiện có.

Phụ nữ mang thai

• Xét nghiệm viêm gan B trong thai kỳ là thường quy ở nhiều nơi
• Có biện pháp giảm lây từ mẹ sang con
• Trẻ sơ sinh được xử lý theo phác đồ
• Theo hướng dẫn của bác sĩ sản khoa
• Hiệu quả dự phòng rất cao khi làm đúng

Xử lý đúng ngay sau sinh giảm được phần lớn nguy cơ lây cho trẻ.

Chăm sóc gan hàng ngày

• Không uống rượu bia
• Giữ cân nặng hợp lý
• Cẩn trọng với thuốc và thực phẩm chức năng
• Hỏi dược sĩ trước khi dùng thuốc mới
• Tiêm vắc xin viêm gan A theo tư vấn

Nhiều sản phẩm bổ gan chưa được chứng minh và có thể gây hại cho gan.

Sống chung với chẩn đoán

• Phần lớn người nhiễm sống bình thường
• Làm việc và sinh hoạt như mọi người
• Điều quan trọng là theo dõi đều
• Tìm hỗ trợ nếu thấy lo lắng
• Không để chẩn đoán định nghĩa cuộc sống

Với việc theo dõi đều, đây là một tình trạng quản lý được lâu dài.

Cách nghĩ thực tế

• Nhiễm mạn thường không có triệu chứng
• Không phải ai cũng cần uống thuốc nhưng ai cũng cần theo dõi
• Một số nhóm cần tầm soát ung thư gan dù chưa xơ gan
• Không lây qua ăn uống chung hay tiếp xúc thông thường
• Tiêm vắc xin cho người trong nhà là biện pháp hiệu quả nhất

Nội dung này mang tính thông tin chung; điều trị và theo dõi phải do bác sĩ chuyên khoa chỉ định.

Câu hỏi thường gặp