Triệu chứng hô hấp không nên bỏ qua

Triệu chứng của bệnh phổi rất dễ bị giải thích bằng những nguyên nhân thông thường, và đó chính là vấn đề.

Ho kéo dài

• Quá vài tuần mà không rõ nguyên nhân
• Không đỡ với các biện pháp thông thường
• Ho khan hoặc có đờm đều cần chú ý
• Nặng dần theo thời gian
• Là triệu chứng thường gặp nhất và cũng hay bị bỏ qua nhất

Thời gian kéo dài là yếu tố quan trọng hơn mức độ dữ dội của cơn ho.

Ho thay đổi tính chất

• Người vốn hay ho mà cơn ho khác đi
• Ho nhiều hơn
• Âm thanh khác
• Đờm đổi màu hoặc có máu
• Sự thay đổi là điều đáng chú ý

Với người hút thuốc lâu năm, sự thay đổi của cơn ho quen thuộc là tín hiệu quan trọng.

Ho ra máu

• Luôn cần đi khám
• Kể cả khi chỉ vài vệt máu trong đờm
• Nhiều nguyên nhân khác nhau
• Một số cần xử lý sớm
• Không tự theo dõi ở nhà

Lượng máu ít không có nghĩa là nguyên nhân nhẹ.

Khó thở

• Khó thở mới xuất hiện
• Hoặc nặng dần
• Khó thở khi làm việc trước đây làm được dễ dàng
• Nhiều người tự giảm hoạt động để tránh
• Sự tự điều chỉnh đó che mất triệu chứng

Nhiều người không nhận ra mình khó thở hơn vì đã tự bỏ bớt việc nặng.

Đau ngực

• Đau kéo dài ở một vị trí
• Đau tăng khi hít sâu hoặc ho
• Đau lan lên vai
• Cần được khám để tìm nguyên nhân
• Đau ngực đột ngột dữ dội cần cấp cứu

Đau ngực có nhiều nguyên nhân và cần được phân biệt bởi bác sĩ.

Thở khò khè mới xuất hiện

• Khò khè ở người chưa từng bị hen
• Khò khè chỉ ở một bên ngực
• Không đỡ với các biện pháp thông thường
• Cần được khám để tìm nguyên nhân
• Đừng tự cho là hen rồi tự dùng thuốc

Khò khè khu trú một bên có ý nghĩa khác hẳn khò khè lan toả hai bên.

Khàn tiếng kéo dài

• Quá vài tuần mà không rõ lý do
• Không liên quan tới viêm họng hay nói nhiều
• Có thể liên quan tới nhiều nguyên nhân
• Cần được khám
• Triệu chứng hay bị coi nhẹ

Khàn tiếng kéo dài không giải thích được là lý do chính đáng để đi khám.

Sụt cân và mệt mỏi

• Sụt cân không chủ đích
• Mệt mỏi kéo dài không giải thích được
• Chán ăn
• Là dấu hiệu cảnh báo chung
• Luôn là lý do đi khám

Sụt cân không chủ đích là một trong những dấu hiệu cần khám sớm nhất.

Nhiễm trùng hô hấp tái đi tái lại

• Viêm phổi nhiều lần cùng một vị trí
• Viêm phế quản kéo dài không dứt
• Cần tìm nguyên nhân bên dưới
• Không chỉ điều trị đợt cấp rồi thôi
• Hỏi bác sĩ về việc chụp phim

Viêm phổi lặp lại ở cùng một vị trí luôn cần được tìm nguyên nhân.

Các dấu hiệu ít gặp hơn

• Sưng mặt và cổ
• Đau vai kéo dài không do vận động
• Nuốt khó
• Sụp mi một bên
• Cần được bác sĩ đánh giá

Những dấu hiệu này ít gặp nhưng đáng biết vì chúng không giống triệu chứng phổi thông thường.

Vì sao chẩn đoán thường muộn

• Triệu chứng giống bệnh hô hấp thông thường
• Người hút thuốc coi ho là bình thường
• Người không hút thuốc không nghĩ tới
• Phổi không có cảm giác đau nên khối u lớn mới gây triệu chứng
• Kết hợp các yếu tố này dẫn tới chậm trễ

Mô phổi không có thụ thể đau nên tổn thương có thể lớn trước khi gây khó chịu.

Cách mô tả với bác sĩ

• Triệu chứng bắt đầu từ khi nào
• Có nặng dần không
• Đã điều trị gì chưa và kết quả ra sao
• Tiền sử hút thuốc chi tiết
• Phơi nhiễm nghề nghiệp

Mốc thời gian bắt đầu là thông tin bác sĩ cần nhất.

Nói về nghề nghiệp

• Tiếp xúc bụi, amiăng, hoá chất
• Làm việc trong môi trường nhiều khói
• Bác sĩ hiếm khi hỏi nếu mình không nói
• Có thể thay đổi hướng đánh giá
• Kể cả công việc từ nhiều năm trước

Phơi nhiễm nghề nghiệp từ hàng chục năm trước vẫn có ý nghĩa.

Khi đã khám mà không đỡ

• Quay lại nếu triệu chứng kéo dài
• Nói rõ đã điều trị gì mà không hết
• Hỏi về việc chụp phim
• Ý kiến thứ hai là hợp lý
• Đừng bỏ cuộc sau một lần khám

Triệu chứng không đỡ sau điều trị là lý do chính đáng để quay lại.

Cách nghĩ thực tế

• Ho kéo dài quá vài tuần là lý do đi khám
• Sự thay đổi tính chất cơn ho quan trọng hơn mức độ
• Ho ra máu luôn cần được khám dù ít
• Phổi không có cảm giác đau nên triệu chứng đến muộn
• Không hút thuốc không loại trừ bệnh

Nội dung này mang tính thông tin chung; mọi triệu chứng kéo dài cần được bác sĩ khám.

Câu hỏi thường gặp